Tzatziki – prawdziwy sos kuchni greckiej?

Tzatziki – Grecja

Ten najpopularniejszy grecki sos/dip można bardzo łatwo przygotować w domu. Wystarczy kilka produktów i idealna śródziemnomorska przekąska jest gotowa. Smaczna i… Ale czy mówi się tzatziki czy cacyki?

SKŁADNIKI na 2 osoby:
200 g naturalnego jogurtu greckiego (lub w typie greckim)
1 średni ogórek gruntowy (siewny), (ew. 1/3 tego długiego)
1 ząbek czosnku
świeży koperek (nie koper)
łyżka oliwy z oliwek
sól i pieprz

cacyki

TZATZIKI – PRZYGOTOWANIE:
Umytego i obranego ogórka kroimy w kostkę. Niektórzy preferują ścieranie na tarce, jednak nam odpowiada dość duża kostka, aby wyraźniej chrupał w trakcie gryzienia. Ale oczywiście to kwestia gustu. Czosnek wyciskamy do miski, dodajemy jogurt oraz oliwę i dokładnie całość mieszamy. Najlepiej odstawić czosnkowy jogurt na kilka minut, aby smak się zakorzenił w tłuszczach. Teraz należy dodać ogórek i poszatkowany świeży koperek. Całość posypać solą i pieprzem (można zrezygnować z niego) a następnie bardzo dokładnie wymieszać. Kwestia soli jest indywidualna. Najlepiej dodawać w małych ilościach, a po ponownym wymieszaniu próbować. Powtarzać aż do odpowiedniego smaku. Sos tzatziki lub cacyki gotowy.

cacyki

SOS TZATZIKI – RÓŻNE WERSJE REGIONALNE:
Oczywiście jak każdy przepis, tak i ten ma dziesiątki wariacji nie tylko w samej Grecji. Turcy, którzy również używają tego sosu pod nazwą cacyki, dodają zawsze odrobinę octu winnego, a zamiast koperku często miętę. Obowiązkowo, jeśli cacyki stanowi meze (zakąska) lub podawany jest do grilowanego mięsa, należy posypać sumakiem (kwaśna przyprawa) i papryką (zwłaszcza ostrą turecką odmianą pul biber). Z kolei odwiedzając Kretę spotkacie wersję tego sosu z liśćmi portulaki pospolitej, która prawdopodobnie jest już znana jako przyprawa od czasów biblijnych. W innych rejonach Grecji dodaje się pietruszki, czasem soku z cytryny, w zależności do czego się podaje tzatziki. Na Bałkanach i na Cyprze sos tzatziki ma swój odpowiednik w taratorach (chłodnikach).

tzatziki

TZATZIKI – ZNACZENIE NAZWY:
Greckie słowo tzatziki pochodzi od tureckiego cacık. To proste. Jednak dokładne ustalenie pochodzenia tego ostatniego jest już trudniejsze. Najczęściej używa się wytłumaczenia z roku 1876 za słownikiem turecko-tureckim, który określa słowo jako ‚sałatkę ziołowo jogurtową’. Jednak wiadomo, że w XVII wieku nazywano tak jakieś konkretne zioło lub przyprawę, a jeszcze wcześniej w języku perskim słówko zhazh oznaczał zioła generalnie. Jakakolwiek kryje się za nim tajemnicza roślina, nie zmienia to faktu, że Grecy zapożyczyli zarówno słówko, jak i sam sos od tak bardzo znienawidzonych Turków. I dziś sos uważany jest za grecki, choć przywędrował z Osmanami.

tzatziki

Nadaje się idealnie do kofty czy adana kebabi.

Jeden komentarz do “Tzatziki – prawdziwy sos kuchni greckiej?”

  1. Grecy czytają to „dzadzyki”, zresztą tureckie „c”, też się wymawia jak „dz”.
    Sama zwykle ścieram ogórki na tarce i odciskam z wody, by tzatziki nie były zbyt wodniste. W przypadku krojenia na kostkę, pewnie trzeba by było odczekać, aż ogórki puszczą sok.
    Zamiast zwykłej soli, można dodać anthos alatiou (kwiat soli) – smak będzie nieco bardziej wykwitny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.