Salep – napój z mąki, wytworzonej z bulw orchidei

Salep – Stambuł – Turcja

Siedząc w kawiarni na Soğukçeşme Sokağı w starej części Stambułu, pomiędzy Pałacem Topkapi a Hagia Sofia nagle zrobiło się zimno. Był już wieczór, my otuleni kocami popalaliśmy fajkę wodną, a że wejście do Cystern Bazyliki mieliśmy za godzinę, nie śpieszyło się nam. Nagle przy stoliku obok, starszy mieszkaniec miasta zamówił dziwną, cudownie pachnącą filiżankę napoju. Musieliśmy sprawdzić co to jest.

Czas: 5 minut
Cena: bardzo drogo
Nasza ocena smaku: 10/10
Trudność: jak robienie herbaty
Wspomnienie: Turcja

salep
Pierwszy salep w Stambule w Gülhane Sur Café.

SKŁADNIKI:
2 łyżeczki proszku salep
2 łyżeczki cukru waniliowego
200 ml gorącego mleka lub wody
szczypta cynamonu

PRZYGOTOWANIE WERSJI TURECKIEJ:
Do kubka z gorącym mlekiem wsypujesz salep oraz cukier i energicznie mieszasz aż zgęstnieje. Im dłużej stygnie, tym mocniej gęstnieje. Przelewasz do docelowej filiżanki posypujesz cynamonem. Gotowe.
Efiyet olsun!

salep

PRZYGOTOWANIE WERSJI ANGIELSKIEJ TZW. SALOOP:
Do kubka z gorącym mlekiem wsypujesz salep oraz cukier i energicznie mieszasz aż zgęstnieje. Dodaj 2 łyżeczki wody różanej lub kwiatu pomarańczy. Przelewasz do docelowej filiżanki i gotowe.
Enjoy!

SALEP – CO TO WŁAŚCIWIE JEST?
Proszek ten, obecnie bardzo drogi i trudny do zdobycia, otrzymuje się z wysuszonych i zmielonych bulw kilku gatunków storczyków (Orchis ssp.). Przez zbiór dzikich bulw (intensywniejsze w smaku), obecnie w Turcji jest zakaz jakiegokolwiek eksportu salepu, a rodzime populację tych roślin zostały miejscam kompletnie przetrzebione. To co sprzedaje się obecnie w kawiarniach, to albo tańszy salep z bulw hodowlanych, albo pochodzący z na pół legalnie sprowadzanych dzikich bulwy orchidei z Iranu.

salep

HISTORIA:
Już starożytni Rzymianie pili salep pod nazwą satyrion, jednak napój ten przetrwał i został zmieniony na terenie obecnej Turcji. Obecnie jest drogi, jednak w czasach zanim w Europie zaczęto pijać kawę czy herbatę, to właśnie salep dominował w kawiarniach i na stołach w zimowe wieczory. W XIX wiecznej Anglii, saloop/salop (przepis powyżej) był tanim zamiennikiem drogiej kawy lub herbaty, a sprzedawano go na ulicach każdego angielskiego miasta.

salep

W Polsce oczywiście również był znany i szeroko stosowany, np. Krzysztof Kluka w swoim Dykcyonarzu Roślinnym z 1808 roku chwali zalety salepu na biegunkę, suchoty, odporność i podobno miał podnosić sprawności małżeńskie obu płci. 😉 O tym zresztą wspominają również angielscy pisarze. Jednak od czasu gdy dodano do listy zalet salepu, likwidowanie skutków chorób wenerycznych, picie go publicznie zaczęto uznawać za niewłaściwe. Zresztą ceny herbat i kaw zaczęły gwałtownie spadać i wypierać go coraz szybciej. Dziś jest ostatecznie droższy od herbaty i kawy, mimo że kiedyś je zastępował. 🙂

salep

INNE ZASTOSOWANIE I NAZWA:
Salep wykorzystuję się też do wyrobów ciast, puddingów a nawet lodów, w tym słynnych tureckich lub azerskich lodów dondurma. Tak przy okazji warto wspomnieć że nazwa salep znaczy ‚lisie jądra’ jak po arabsku nazywano bulwy storczyków. 🙂

salep

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.