Challenge 15 równoleżnika – Jak powstaje plaża

Jak powstaje plaża biała i czarna – Wietnam vs Gwatemala

Oglądając jakiekolwiek foldery reklamowe biur turystycznych, zawsze olśniewa nas widok pięknych, czystych, białych plaż. Oczywiście, gdy już tam się dotrze, często biel okazuje się innej, mniej photoshop’owej, barwy. Ale to nie tak, że białych plaż nie ma. Oczywiście są. Znaleźć je można w wielu zakątkach świata. Tylko trzeba wiedzieć, skąd się biorą. Spotkać można też czarne plaże. O nich w folderach turystycznych niestety wspomina się znacznie rzadziej. Białą i czarną plażę można jednocześnie obejrzeć na 15 równoleżniku, niestety są od siebie oddalone o 17 000 km.

Jak powstaje plaża
Obie plaże leża na 15 równoleżniku. Obie nad Pacyfikiem. Jedna jest biała a druga czarna. Dlaczego?

JAK POWSTAJE PLAŻA – BIAŁA
Powstanie ‚idealnie białych plaż’ jest możliwe jedynie w idealnych ku temu warunkach. Najprościej rzecz ujmując: potrzebna jest prawdziwa, bardzo rozległa rafa koralowa rosnąca w pobliżu wybrzeża.

Jak powstaje plaża
Biała plaża w okolicy Da Nang. Środkowy Wietnam. 15 równoleżnik. Azja.

Jeśli kogoś zahipnotyzuje jakaś broszura reklamująca białą plażę w Turcji, Hiszpanii czy nawet nad Bałtykiem, trzeba się zastanowić, czy jest tam w pobliżu jakaś rafa koralowa? Jeśli nie (a mogę o tym zapewnić) :), odwiedzane wybrzeże z całą pewnością okaże się przyjemnym miejscem, ale niestety o idealnie żółtym, a nie białym, piasku.

Jak powstaje plaża
Fragmenty połamanej rafy i utworzony z nich piasek koralowy. Oraz inni mieszkańcy plaży.

To właśnie rafa koralowa tworzy prawdziwą idealną biel plaży. Dlaczego? W trakcie sztormów, silnych prądów lub innych tego typu procesów, część rafy łamie się, odpada i umiera, spadając na dno. Jeśli jest to okolica dość płytkiego morza (a najczęściej tam powstają rafy), te fragmenty zostaną falami porozbijane na coraz mniejsze i drobniejsze cząstki i tym samym utworzą piasek. Tak samo dzieje się z pancerzykami mięczaków i innych stworzeń żyjących na rafie. Przez tysiące lat w ten właśnie sposób powstaje gigantyczna ilość piasku koralowego, który osiada na pobliskich wyspach, atolach, lagunach i tym podobnych miejscach, tworząc idealną śnieżnobiałą plażę. Ale czemu białą? Ponieważ w przeważającej większości koralowce, umierając, zmieniają swoją barwę na śnieżnobiałą. Dlatego tylko przy wielkich rafach można spotkać prawdziwie idealnie biały piasek na wybrzeżu, a tym samy idealnie białą plażę. Pamiętajcie.

Jak powstaje plaża
Wietnam o poranku.

JAK POWSTAJE PLAŻA – CZARNA
Nie wszędzie plaże są jednak białe, w niektórych miejscach na świecie piasek budujący wybrzeże jest innej barwy, np. czarnej. Ten zupełnie nieatrakcyjny dla folderu reklamowego twór jest absolutnie niezwykły. Niestety też mało atrakcyjny dla wielu turystów. Ugruntowany w społecznej świadomości model białej plaży i  wypoczynku na niej jest zupełnie niesprawiedliwy.

Jak powstaje plaża
Czarna plaża w okolicy Monterrico. Południowa Gwatemala. 15 równoleżnik. Ameryka.

Ale jak powstaje czarna plaża i budujący ją czarny piasek? Sposób ścierania się najpierw większych a później coraz drobniejszych fragmentów skały w wodzie jest identyczny, jak w przypadku piasku koralowego. Jedynie tworzywo pochodzi nie z wody, lecz z wybrzeża lub  spod dna morskiego. Z wulkanu.

Jak powstaje plaża
Czerna plaża to nie tylko czarny piasek – to dominacja czerni nad czerwienią i bielą. Plaża w Monterrico oraz przykład kamuflażu kraba.

To właśnie materiał piroklastyczny buduje czarną plażę. Pyły, magma czy pumeksy wpływają na kolor danego miejsca, jednak nie każdy wulkan będzie w stanie stworzyć czarne wybrzeże. Musi on znajdować się wystarczająco blisko brzegu (np. Wezuwiusz nie tworzy czarnej plaży w okolicach Neapolu, ale Santoryn w Grecji już tak), i musi często, na przestrzeni ostatnich tysięcy lat, wyrzucać z siebie jakikolwiek materiał wulkaniczny. Właśnie dlatego plaże tego typu spotkamy w Grecji, Islandii, Nowej Zelandii, na Karaibach, w Japonii, Wyspach Kanaryjskich czy na Hawajach. To wszystko będą miejsca o dużej aktywności wulkanicznej lub obecności kilku uśpionych wulkanów, które kiedyś przyczyniły się do powstania czarnego piasku. A on zbudował czarną plażę.

Jak powstaje plaża

JAK POWSTAJE PLAŻA – PLAŻA IDEALNA
Dla każdego plaża idealna to coś innego. Czy będzie to biała plaża czy czarna, zatłoczona czy bez turysty, z drinkiem czy z namiotem  – zawsze będzie to miejsce, które kojarzy się z wypoczynkiem i relaksem. I tak niech zostanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.