Wieża Eiffla – żelazna blizna na dawnej twarzy Paryża

Wieża Eiffla – Paryż – Francja

Ten symbol współczesnego Paryża i Francji został wybudowany przez firmę Eiffel & Cie w 1889 roku. Okazją była Wystawa Światowa (dzisiaj mówilibyśmy EXPO’89), zorganizowana w Paryżu. Wieża miała udowodnić światu geniusz inżynierii i przemysłu francuskiego, jednocześnie ‚delikatnie’ podkreślając setną rocznicę Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Jako najwyższy budynek na świecie, nazwano ją „Wieżą 300 metrową”, lecz dziś nosi nazwisko swojego projektanta i pierwszego właściciela – Gustava Eiffla.

Wieża Eiffla

Odwiedzana, fotografowana i reprodukowana wielokrotnie przez tysiące osób. Na Facebooku polubiona przez 1,5 miliona ludzi. Wieża Eiffla stanowi część kultury ogólnoeuropejskiej, dlatego trudno sobie wyobrazić pobyt w Paryżu bez odwiedzenia tego żelaznego symbolu Francji. Symbolu, który posiada niezwykle burzliwą historię i niejedną tajemnicę, o której rzadko kto pamięta.  A więc…

Wieża Eiffla
Etapy budowy.

TAJEMNICA 01 – NIENAWIŚĆ PARYŻA. Budowana przez dwa lata (1887-1889), za państwowe pieniądze, przez zakłady Eiffla, „Wieża 300 metrowa” nie cieszyła się popularnością wśród mieszkańców Paryża. Większa część francuskiej bohemy artystycznej tego czasu aktywnie przeciwstawiała się temu „upokorzeniu paryskiej architektury”. Twórcy takiego formatu jak Aleksander Dumas (syn), Guy de Maupassant, Charles Garnier czy Paul Varlaine nigdy nie wybaczyli politykom wydania decyzji „szpecącej” ich miasto. Pisano petycje, wiersze okolicznościowe, agitowano mieszkańców, wszystko aby nie dopuścić do powstania budowli (analogicznie, sto lat później, odbierano projekt Piramidy Luwru). Pojawiały się nawet symulacje, jaka część miasta ulegnie zniszczeniu, gdy wieża się złamie lub przewróci. 🙂

Wieża Eiffla

Ostatecznie 300 metrowa budowla powstała, a otwarcie Wystawy Światowej przysporzyło jej grono zachwyconych odwiedzających i przekonało do niej paryżan (pierwsi zwiedzający, w liczbie około 30,000, weszli na nią po schodach – to musiało się spodobać).

Wieża Eiffla
Pocztówka promująca Wystawę Światową. (Paris, France, 1889)

Niestety, po zakończeniu wystawy liczba odwiedzających drastycznie zmalała. Sytuację starano się ratować obniżając ceny biletów. Bezskutecznie. Dodatkowe problemy właściciela Gustava Eiffla w Panamie wywołały ryzyko jego bankructwa i ostatecznie rozebranie budowli na żyletki. Na szczęście w 1900 roku Paryż znów gościł Wystawę Światową. Sprzedano około 1,1 miliona biletów, więcej niż przez całe poprzednie 10 lat. Niestety, zainteresowanie wieżą po Expo wróciło do poziomu z końca XIX wieku. Czyli nikłego.

Wieża Eiffla

Według umowy podpisanej w 1887 roku między Eiffel & Cie a rządem Francji, Wieża stanowiła własność firmy do 1 styczna 1910 roku i do tego czasu zyski z biletów, jak i straty, obciążały Eiffel & Cie. Po tej dacie właścicielem stawało się miasto Paryż i mogło dowolnie zarządzać wieżą. Jeśli uznano by, że jest nieopłacalne utrzymywanie budynku, rozpoczęto by prace rozbiórkowe. Eiffel nie chciał do tego dopuścić. Postawił wszystko na marketingowy chwyt – badania naukowe.
Na wieży zaczęto eksperymentować z wpływem wysokości na różnego rodzaju płyny, na wierzchołku ustawiono centrum meteorologiczne, badano bezprzewodowy telegraf, oświetlenie gazowe a później i elektryczne, wybudowano nawet tunel aerodynamiczny i wiele innych, czasem bardzo dziwnych instalacji. Wszystkie te działania i eksperymenty skłoniły w końcu nowego właściciela – miasto Paryż, do pozostawienia wieży w spokoju na okres 70 lat.

Wieża Eiffla

WIEŻA EIFFLA – BLIZNA WIZYTÓWKĄ.
Niestety, temat rozbiórki co jakiś czas powracał. Szczęśliwie, rozwój turystyki w latach 60 XX wieku przyczynił się do odrzucenia tych planów ostatecznie i przyjęcia Wieży Eiffla do grona prawdziwych paryżan. Niezwykłe, że budynek tak niepasujący, tak obcy w tym środowisku architektonicznym, stał się tak nieodłącznym symbolem paryskiego wizerunku. Może właśnie w tej niedoskonałości „upokarzającej architekturę” Paryż wyraża swą doskonałość.

Jeden komentarz do “Wieża Eiffla – żelazna blizna na dawnej twarzy Paryża”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.